متن زانا کوردستانی

دستم را بگیر و
به روشن‌ترین نقطه‌ی جهان ببر،
کنارت!
...
من از ظلمت روزهای بی‌تو بیزارم.

خورشید،
از خانه‌ی ما طلوع می‌کرد
مادامی که
مادرم،
غروب نکرده بود.

اسمت،
مصادف است با بغض!
گلوگیری هنوز...

وقتی که نیستی!
به چه بهانه‌ای
به سر کوچه بیایم؟!

نگاهم کن!
حتا کاکتوس‌ها هم
به آفتاب محتاج‌اند...

غمگین‌ترین کنج جهان شد،
وقتی که تو ترکش کردی...
خانه‌!

همه‌ی چراغ‌ها را به شب بده!
تو کفایت می‌کنی،
این خانه را...

گاهی اتفاقی
ستاره‌ای
در دفترم چشم باز می‌کند
ولی،
من هنوز به آفتاب نقش بسته
بر جلد دفترم دلخوشم...

کلاغ‌ها برگشتند به مزرعه
در غروبی سیاه،
نشسته بر سر و کول مترسک
بی‌خیال فریادِ اعتراضِ کشاورز.
آنها به مترسک‌ها عادت دارند
به های و هوی کشاورز و زنش،
به پاییز‌ها‌ی بی‌بار و برش
به زمستان‌های بی‌پایان.
اکنون سال‌هاست
کلاغ‌ها به حکومت بر مزرعه عادت دارند...

شب‌ها گرازها گله به...

[خه‌م]

پر له خەمم!
پر لە خەم...
خەم له سینگمە،
پر لە بەخەڵم‌و
پر لە چاوو
پر لە دەمم!
خەم پر لە ناق‌و
پر لە چنگ و
پر لە گیرفانمه!
پر لە ناوی پەڕە-پەڕەی کتیبەکانم
پر لە ناوی خۆنوس و پێنووسەکانم
پر لە قەراغەی پەنجەرەکانم
پر لە نێوانی ئینجانەکانم
پر...

[شب]

شب همین نزدیک‌هاست و
ستارگان
گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند،
در سکوتی ناتمام!
شب همین نزدیک‌هاست و
کودکی خواب می‌بیند
عروسک‌هایش قطره‌قطره اشکش را
به پای گلی سرخ می‌چکاند،
با حزنی ناتمام!
شب همین نزدیک‌هاست و
شهری که پر از فریاد سکوت بود
شهری که پر از احساس...

[فەریا]

فەریا فەریا!
یارمەتی گەیشت‌و و کیژەکانی مینابی برد
فەریا فەریا!
یارمەتی گەیشت‌و کاره‌باو ئاوو گازی کەتان
فەریا فەریا!
یارمەتی گەیشت‌و دەست‌و پێ‌و سه‌رو ملی قرتان
فەریا فەریا!
یارمەتی گەیشت‌و میڕو جێڵ‌و ژن‌و پیاوی به خاک‌وخۆڵ کیشان
فەریا فەریا!
یارمەتی گەیشت‌و
پلکه پلکی زڵفی زارای براند
لاشەی قنجی ماکانی سووتاند...

ستاره‌ها
[یاد و یادگار شهدای داش‌آموز میناب گرامی باد]

شه‌وه‌و ئەستیرەیک نەمایە
تاکو قەژی خەۆی
بەسەر شانەی مانگ شانە بکات
هاژەی هاژەک
ناڵەی هەمویان بڕاند...
شەوەو ئەستیرەیک نەمایە
تاکو فرمیسک بیرژینیت
بیکات بە واران و بیرژینی بە سەر زەوی
هاژەی هاژەک
چاوەی چاۆی رووناکی هەمویان داچۆڕاند...
شەوەو ئەستیرەیک نەمایە
تاکو...

[جنگ که تمام شد]

جنگ که تمام شد
به خانه برخواهم گشت
عروسکی برایت خواهم خرید
دوچرخه‌ای
و یا شاید هم توپی پلاستیکی
ولی اجازه نخواهم داد
که نفیر هیچ گلوله‌ای
تو را بر خود بلرزاند...
جنگ که تمام شد
به خانه بر خواهم گشت
با دستی مقطوع
پایی مجروح...

زجر کودکی
✍ زانا کوردستانی


چند دقیقه‌ای مانده بود که قطار مسیر من برسد.
روی یکی از صندلی‌های ردیفی ایستگاه نشستم. هیچکس نبود جز پسرکی سبزه با موهای سیاه فرفری.
چند قدم جلوتر، پنج-شش نفر ایستاده و منتظر رسیدن قطار مترو بودند.
نگاهی به کودک بغل دستی‌ام انداختم. چقدر شبیه...

آه ای معشوق من!
می‌خواهی بدانی که عشق من به تو چگونه‌ است؟!
میزان عشق و دلداده‌گی‌ امروزم به تو
کمتر از فرداست.

سوگند می‌خورم،
حتا دوزخم باشم -
باز به گیسوانت سوگند می‌خورم...

پا به پای هم می‌روند،
دستشان در دست هم -
روز و شب!

بی می مست توام،
ساز و آوازت، اصل و نسب من است -
ای فرهنگ کُردی!

پر از گرده‌ی گل دیدن است،
زنبورها به عسل‌اش تبدیل می‌کنند -
چشمانت!

تنهایی،
خیلی با وفاست!
هیچگاه تنهایت نمی‌گذارد.

حاڵت چۆنە بێ من؟

بێ من پێکەنینەکانت وەک جاران ماوە؟
جوانییەکەی جارانت هێشتا بە کەس نەداوە؟
ئەو هەستی خۆشەویستییە و عاشقییە کە بۆ منت باس ئەکرد بە کەسێکی تری عاشقت داوە؟

ئەویش وەکوو من بۆت ئەمێنێ ئەگەر لەلای بڕۆی؟
ئەخواتەوە بە یادت لەو مەی و تاڵاوە؟
ئاوا زوو لەبیرت کرد...

ئەوکاتەی کەماچت کردم بیرمە شەوێک بووپربوولەنور.!
یەکەم ماچ ویەکەم ژوان ویەکەم ساتی لێک تێکئالانمان و
یەکەم ساتی بەختەوەریمان بوو،لەحەسرەتا 
رووبارەکان رەوینەوەدرەختەکان شین بونەوە.!
گەرووی دارھەنارێک تەربوو،منوتۆتەرترلەگەلای سەردەریا 
نوقمی حەزەکانمان بوبوین،چاودل روح وھەستمان بوبوبەیەک 
جگەلە (با) ھیچی ترلەنێوانماندا نەبوو.!

کەدنیاهیچە ئەی بۆچی ئیمەی هیچی تیادروست بووین؟
خۆ ئیمەنەبوین کەسێوەکەمان دایەدەستی ئادەم
ئیتر بۆچی ئیمە ناتوانین لەتە سێویک لەسەرکەمەری دارسێوێک بخۆین.! 
بۆ نابێ پرچی ئالوسکاوی دارسیوەکەبەسەربەژن و
سێبەنگەی شەنگەیارێک بهۆنینەوە!
بۆ ئەبێ ئیمە هیچ بین کەدنیا هیچە
بۆ نابێ شەوێک تاسەحەر
دەستمان لەنیو سنگوبەرۆکی دارسێوێکدا وەرنەگێرین و
هەناسەی پرحەسرەتی تەنهایمان...