برگردان شعر کوردی

بنگرید، خوشبختی کور و نابیناست!
او هیچکسی را نمی‌شناسد
و چون عمرِ یک پروانه
هر لحظه آزاد بود،
چرت چشمانش را می‌بندد.
برف برایش سیاه‌چادر می‌شود و
انگشتانش را در حسرت آغوشی به هم  می‌فشرد
تنهایی‌ام را تمسخر کرده
و خیالاتم را گرفته و بیرون می‌ریزد.

[ترس]
چه جهالتی‌ست!
که چشم‌انتظار باران باشی
و فقط برایش دعا کنی.

چه خرابه‌ای‌ست دل!
آن‌گاه که اندوهت، در برش می‌گیرد
و تو بی‌وفایانه، فقط چرت بزنی!

چقدر می‌ترسم روزی،
نکبت، مرا به آغوش بگیرد
و چنان پشمک در سینه‌اش آب شوم.

و برای خودم آرامگاهی نداشته باشم،
خرد و...

[سلام بر عرعر]*
هر بار که کاروانی
با گرد و غبار "عرعر" و
با عطر ریحان باز می‌گردد،
دلم می‌گوید این بار
تو نیز با آن‌ها هستی...
بازنگشتی ای عزیزم!
دیر زمانی‌ست که چشم‌انتظارتم و
از آن دوردست‌ها،
بوی تنهاییِ تو را حس می‌کنم.
چه وقت بر خواهی گشت؟
تا...

[نخستین پناهگاه و آخرین خانه]
اربیل... ای شهری از روح و
                روحی از شهر...

درخت بلوط بلندبالایی
تا که زنده‌ای، محکم‌تری و
تا که هستی، شکوفه می‌دهی
جوانه‌هایت بی‌پایان شکوفاست.

آوازه‌ات
بر لب‌هایی سفین* است و
بسته‌ای عقد، با دخترک ابرهای آسمان...

تو شمشالی* هستی
که به سختی دل پر...

[رقصی در من]
رقصی در من پای می‌کوبد
درخت و برگ و پروانه و باد نیز
که همگی به سوی آن می‌روند!
به او حسد می‌ورزند
رقصی که نه شیطان بر او فائق می‌گردد
و نه فرشته‌ای، همراهی‌اش می‌کند!

این چه رقصی‌ست
که تمام عمر، مرا به خویش مشغول کرده؟!...

ببین، که نمی‌توانم در باغِ خداوند،
حتی به خیال و رویا نیز،
برای لختی زندگی کنم!
آخر ما را چنین آموخته‌اند
که گناهکاران را حقی نیست،
در باغ‌های خداوند
حتی برگی را بنوازند
آمیخته شویم و
حتی یک شب نیز در آغوشِ روح،
آرام بگیرند...
ما گناهکاریم!
به درگاه‌های شرمساری،...

[گلدانی از تو]
کابوسی در سرم است
که خواب را از چشمانم می‌رباید!
کابوسی
که از قد و بالایم فرود می‌آید و
در تاریکی‌ فرویم می‌کند...
از جانب تو می‌آید
به دعا بدل می‌شود،
و در حضورِ دلم مستجاب می‌گردد.
من تکه‌پاره‌ام
گرچه تو که می‌آیی
چون گلدانی سفالین
مرا...

پنج‌شنبه‌ها را می‌شمارم!
پنج‌شنبه‌ای برای بودن
پنج‌شنبه‌ای برای تماشاکردن
پنج‌شنبه‌ای برای یار و
پنج‌شبه‌ای هم برای شعر و
پنج‌شبه‌ای برای فقر و نداری‌ام و
پنج‌شبه‌ای هم برای خدا...
پنج‌شنبه‌هایم را دوست دارم!
تو بگو نکند در پنج‌شنبه‌‌ای بمیرم؟!
نه... نه!
پنج‌شنبه‌ها زیبا هستند
گرد و غبار مرگ نمی‌تواند بر آنها...

شلوغی کوچه‌ها،
ناله‌ی دختران شهر است!
کودک همسایه‌مان، جیغ می‌کشد
و پیرزنی نذری پخش می‌کند!

آرامم نکنید،
می‌خواهم تا مرگ، گریه کنم!
آه، چقدر بدون ترس تکه تکه می‌شوم!؟

دختران محله،
همچون دسته‌ای از کبوترانِ بال‌گشوده،
دو تا و سه تا،
در حوضِ آب،
در پس سوختنشان،
رنگ و لعابشان...

زیر گریه می‌زنم!
گریستنی را بدهکارم،
گریستنی که شاهرگ‌هایم را مسدود ساخته
سرانجامم را
در هم ریخته است...

به رقص بر می‌خیزم!
آواز می‌خوانم و
با قهقهه می‌خندم،
اما روحم همچنان سرکش است و
عجولانه در تکاپوست،
گویی که برای پرواز و پریدن
روزی دیگر را به چشم نخواهد دید...

مرا نکُش!
هنوز به مرگ عادت نکرده‌ام،
پیش از کشتن،
به من بگو،
نفسِ شیرینِ روحت را
برای تصویر کدامین نگاه
فرو می‌بری؟
رفتنت به مسیر
کدامین آسمان در تکاپوست؟!

شرمنده‌ام!
پنجره‌ها با نگاه‌هشان
از عرق و شرم آکنده‌اند...

بینوایم!
خانه‌ای دارم در آنسوی تنهایی،
مرددم!
در آرامش غریب بوسیدن...

[خطا]
من خطایی صورتی‌ام،
بیرون زده از یقه‌ی زندگی!
آن هنگام که در چشم به هم زدنی
ناله‌ی دلِ زن زیبای نازک‌اندام پیراهن بلندی می‌شوم...

من ستمی بزرگ و بی‌پروایم
در سرنوشتِ بید مجنون بیوه‌ای،
آن دم که دست بر گردن کبوتر خاکستری‌ی انداختم
از برای آرام نمودن خویش...

من...

شرابی سرخ
بر لبانِ سرخ زنی،
آن‌گاه که گردِ بی‌وفایی بر خاکستر نشست؛
آن دم زندگی با هر داستانی
از آسمان می‌پرسد و
شکایتی از خویش دارد.

من قصه‌گویم
شبی نیست که با داستانی نو
گوشتان را پر نکنم از نفس‌،
نگاهتان را از خاکستر!

هر حکایتی درد زایمان گرفته...

چوون خەم و پەژارە
وڵاتمی داگیرکرد
دەسوری داکوو
دڵخۆشیان خەسان.
◇
در این سرزمین
غم حاکم که شد،
فرمود که شادی را
اَخته کنند...

لە دووری تۆ
کراسەکەم
تیتۆڵیکە سپی
سێ پەلە،
پێچراو بە دوراندوری جەنازەم.
◇
دور از تو
پیراهنم
پارچه‌ای‌ست سفید
سه‌ تکه،
پیچده بر جنازه‌ام...

ئەمە مەراقی منه،
گەشەوبوونی من دەس پێ دەکات
خونچەکانی
مەرگ و نەبوون دەم دانەوە ئەبێت.
◇
این اندوه من‌ست،
روییدنم که آغاز می‌شود
غنچه‌های
مرگ و نیستی دم وا خواهند کرد.

بر روی شاخه‌ی درخت سیبی بودیم، 
قضا و قدر شکستش- 
تا به زمین دنبالت آمدم.

آنجا طنابی به گردن و، 
اینجا رد طنابی - 
بر گردن گلی‌ست.

همراه هم،
بسته به طنابی
همسفر شدیم-
او رفت و من به ماندم.

میان گهواره‌ی چوبی، 
گریه‌ کردن را از یادم برد - 
نوای آواز مادرم!

در جمع نابینایانم، 
بینای بصیری، 
مرا به منزلگاه یار برساند.

تو... 
در هر جایی که باشی، 
من اینجا هستم 
که خیلی خوب در هوایت می‌میرم!

آن چشمی را که
نذر زیارات تو کرده بودم-
چشم راستم بود!

کره‌ی زمین
به دور تو می‌چرخد
من عادت ندارم
که موعد فصل‌ها را به هم بریزم.